ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΚΡΟΥΣΤΩΝ

Κατασκευή κόπανου Siasos drums

2011-09-07T00:22:00.000+03:00

Στην παρούσα ανάρτηση, ως συνέχεια του ρόλου του blog μας στην διάδοση και ανάπτυξη της καλλιτεχνικής οργανοποιίας που αφορά τα Ελληνικά κρουστά, θα παρουσιαστούν τα στάδια κατασκευής ενός κόπανου που προορίζεται για ένα μεσαίο-μεγάλο νταούλι (διαμέτρου 18in).

> Επιλογή του ξύλου και Σχεδίαση του κόπανου σε αυτό:

Ο κόπανος πρέπει να σχεδιαστεί ώστε τα νερά του να είναι απολύτως ισόβενα (παράλληλα στον άξονα του κόπανου) ώστε να αντέχει και να μη σπάσει.

> Κόψιμο του βασικού σχεδίου:

> Διαμόρφωση του κόπανου:

> Μορφοποίηση σύμφωνα με τις επιταγές του νταουλιέρη:

Οι κόπανοι Siasos drums είναι εξολοκλήρου χειροποίητα διαμορφωμένοι ώστε κάθε στιγμή να έχουμε πλήρη αντίληψη της γεωμετρίας και του ζυγίσματος του κόπανου στο χέρι για να πετύχουμε δυνατό, καθαρό και σταθερό χτύπημα ανάλογα πάντα με τις απαιτήσεις του κρουστού (και ως μουσικού και ως οργάνου).

> Το τελικό φινιρισμένο αποτέλεσμα:

Σε καταγραφές που έχουν πραγματοποιηθεί ανά την Ελλάδα έχουν αποτυπωθεί διάφορες γεωμετρίες κοπάνων οι οποίες αντιστοιχούν και σε διαφορετικά νταούλια που αντικατοπτρίζουν τις τοπικές παραδόσεις των εκάστοτε περιοχών. Έτσι οι κόπανοι ποικίλουν ως προς την επιλογή του ξύλου, το μήκος, το πάχος, το βάρος, το μέγεθος, το σχήμα αλλά και τη διακόσμησή τους.

Τέλος πρέπει να υπογραμμισθεί η σημαντικότητα ενός χειροποίητου κόπανου ο οποίος έχει κατασκευαστεί σύμφωνα με τις ιδιαίτερες απαιτήσεις του κάθε νταουλιέρη. Έτσι ο κόπανος ως το μέσο για την παραγωγή ήχου του νταουλιού, συμβάλει καθοριστικά τόσο στη διαμόρφωση όσο και στην ποιότητα της φωνής του. Επιπλέον ως προέκταση του μουσικού χεριού του νταουλιέρη συμβάλλει καταλυτικά στην εξέλιξη της τεχνικής του αρτιότητας. Επομένως ο νταουλιέρης οφείλει να ψάχνει μαζί με τον οργανοποιό του τον κόπανο που του ταιριάζει συμμετέχοντας εξαρχής στην διαμόρφωση και την κατασκευή του.

> Διάφοροι κόπανοι Siasos drums:

_______ _ _______

Το Ελληνικό νταούλι Siasos drums®

2011-08-23T22:21:00.000+03:00

Αυτό το blog δημιουργήθηκε αρχικά με σκοπό να φιλοξενεί άρθρα που αφορούν την κατασκευή των ελληνικών παραδοσιακών κρουστών οργάνων όπως την μελετήσαμε σε λαογραφικές οπτικοακουστικές καταγραφές από διάφορα αρχεία, σε μουσεία (Μουσείο Λαϊκών Οργάνων και λαογραφικά μουσεία στα οποία υπάρχουν αντίστοιχα εκθέματα) αλλά και σε επιτόπιες έρευνες σε πανηγύρια τα οποία κρατούν ακόμα τον παραδοσιακό ήχο και έγιναν η αφορμή να έρθουμε σε επαφή με παραδοσιακούς μουσικούς οι οποίοι και μας παρέδωσαν την μουσική τους τέχνη και αντίληψη. Έτσι μέσω αυτού του χώρου θα παρουσιάζεται περιστασιακά η δική μας άποψη και προσέγγιση για τον τρόπο κατασκευής των κρουστών οργάνων αλλά και οι όποιες καινοτομικές προτάσεις κατασκευής που πιστεύουμε ότι μπορούν να εφαρμοστούν στην οργανοποιία μας χωρίς να αλλοιώνουν την όψη, την παραδοσιακή «φωνή» των οργάνων αλλά και τον καθιερωμένο τρόπο παιξίματος.

Το Ελληνικό νταούλι Siasos drums®

Το νταούλι ως συνοδευτικό ρυθμικό μουσικό όργανο απαντάται ανά την Ελλάδα σε διάφορα μεγέθη. Το μέγεθός του (διάμετρος και ύψος κόθρου) είναι αλληλένδετο με το είδος της «ζυγιάς» που συμμετέχει και γενικότερα με την παράδοση που αντιπροσωπεύει. Σε κάθε περίπτωση το νταούλι θα πρέπει να είναι κατάλληλο ώστε η φωνή του να ταιριάζει με τις τονικές των οργάνων με τα οποία συμπράττει. Για παράδειγμα το νταούλι στη Μεσολογγίτικη ζυγιά είναι μικρού μεγέθους δηλαδή υψηλού τόνου, διότι συνοδεύει μικρού μήκους ζουρνάδες (περίπου 20εκ.) ενώ στη Μακεδονίτικη ζυγιά που οι ζουρνάδες της είναι μεγάλου μεγέθους (περίπου 50εκ.) το νταούλι που τους συνοδεύει είναι αντιστοίχως μεγάλο.

Εμείς για να ανταποκριθούμε στις ηχητικές ανάγκες των παραδόσεων ανά την Ελλάδα έχουμε κατασκευάσει νταούλια σε διάφορα μεγέθη τα οποία και έχουμε τυποποιήσει σε μικρά, μεσαία, μεσαία-μεγάλα και μεγάλα. Η κάθε μία από αυτές τις κατηγορίες αντιστοιχεί σε ένα σύνολο τοπικών παραδόσεων.

Νταούλια Siasos drums διαφόρων μεγεθών και παραδόσεων.

Τα μικρά νταούλια διαμέτρου 8in και 10in παίζονται στην δυτική Ελλάδα. Τα συναντάμε στην Αιτωλοακαρνανία στα πανηγύρια του Αη Συμιού στο Μεσολόγγι, της Αγι’ Αγάθης στο Αιτωλικό και αλλού, όπως επίσης και σε πανηγύρια στην Δυτική Πελοπόννησο.

Μεσολογίτικη ζυγιά στο Πανηγύρι του Αη Συμιού - Νταούλι παίζει ο Στράτος Αριστόπουλος

Τα μεσαία νταούλια είναι ιδιαίτερα και ανάλογα με την περιοχή αλλά και την παράδοση που αντιπροσωπεύουν μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικά όργανα. Έτσι στα νησιά του Αιγαίου έχουμε τα τουμπάκια ή τουμπιά στων οποίων τα δέρματα εφάπτονται χορδές και παίζονται με δύο κοπανάκια-τουμπόξυλα στο μπροστινό δέρμα ίσως επηρεαζόμενα από τα δυτικά τύμπανα και την Ευρωπαϊκή κουλτούρα που τους μεταλαμπαδεύτηκε κατά την Ενετοκρατία. Ενώ οι Πόντιοι που ήρθαν από την περιοχή της Αργυρούπολης, των παραλίων του Πόντου και του Δυτικού Καυκάσου παίζουν ένα είδος μεσαίου νταουλιού το οποίο ανάλογα την περίσταση παίζεται είτε με νταουλόξυλα (κόπανος και βίτσα) είτε με τα χέρια χρησιμοποιώντας δαχτυλισμούς και τεχνικές που χρησιμοποιούνται στο τουμπερλέκι. Ιδιαίτερη αναφορά στο νταούλι της περιοχής του Δυτικού Καυκάσου αλλά και στην συνέχεια της παράδοσής του από τους Ποντίους μουσικούς θα ακολουθήσει σε επόμενη ανάρτηση.

Τσαμπούνα και τουμπάκι - Τάσσος και Κώστας Βιτζηλαίος

Νταουλι από την περιοχή της Αργυρούπολης του Πόντου από της εκπομπή "Ο τόπος και το τραγούδι του" (ΕΤ3)
Αφιέρωμα στους Πόντιους της Κομοτηνής

Τα μεσαία-μεγάλα (διαμέτρου 16in και 18in) αλλά και τα μεγάλα νταούλια (διαμέτρου 20in και 22in) παίζονται παραδοσιακά στην υπόλοιπη ηπειρωτική Ελλάδα και την ανατολική Κρήτη όπου καταγράφτηκε ως ζυγιά με βιολί.

Μακεδονίτικη ζυγιά με μεγάλου μεγέθος ζουρνάδες και νταούλι από το Ρουμλούκι - Στο νταούλι ο Δημήτρης Μαμούτης

Τα μαχαίρια από την εκπομπή "Κάθε τόπος και τραγούδι" - Αφιέρωμα στους Πόντιους της Βέροιας

Καταγραφή ζυγιάς βιολιού με νταούλι στην Ανατολική Κρήτη (ΕΡΤ)

Το μέγεθος των νταουλιών αυτών κατά τον Ανωγειανάκη εξαρτιόνταν από την παράδοση αλλά και τη σωματική διάπλαση του νταουλιέρη. Επίσης ο ίδιος αναφέρει ότι μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι διαστάσεις των νταουλιών άρχισαν να μικραίνουν ακόμη και σε περιοχές που παραδοσιακά παίζονταν μεγάλου μεγέθους νταούλια. Μία πρώτη εξήγηση σε αυτό μπορεί να δώσει το γεγονός ότι με την επέκταση του οδικού δικτύου και την ανάπτυξη των μέσων μεταφοράς οι μουσικοί είχαν τη δυνατότητα να ταξιδέψουν και να παίξουν σε περισσότερες περιοχές και επομένως ως οργανοποιοί των οργάνων τους άρχισαν να κατασκευάζουν μικρότερα νταούλια που να μεταφέρονται ευκολότερα. Επιπλέον πρέπει να σημειωθεί ότι με την εισαγωγή των τυποποιημένων-βιομηχανοποιημένων μεμβρανών και με τη βελτιωμένη ηχητική απόδοση που αυτά προσφέρουν, τα νταούλια που τις αρματώνονται μπορούν να έχουν φωνή που κανονικά θα απέδιδε ένα μεγαλύτερων διαστάσεων νταούλι με ζωικές μεμβράνες. Επομένως τα μεγάλα νταούλια αρχίζουν να μικραίνουν αλλά και να τυποποιούνται στις καθορισμένες διαστάσεις των διαθέσιμων βιομηχανοποιημένων μεμβρανών. Σήμερα το μέγεθος του νταουλιού είναι προσωπική υπόθεση του εκάστοτε νταουλιέρη και της μουσικής παράδοσης που αυτός αντιπροσωπεύει με γνώμονα πάντα το τονικό συνταίριασμα του νταουλιού με τα υπόλοιπα όργανα που συνοδεύει.

Τέλος, πρέπει να αναφερθεί ότι εκτός από τα μεγέθη των διάφορων νταουλιών που απαντώνται ανά την Ελλάδα υπάρχει ένα πλήθος άλλων παραγόντων που συμβάλλουν και επηρεάζουν την φωνή κάθε οργάνου. Έτσι σημαντικό ρόλο παίζουν: το είδος, η ποιότητα και το πάχος του ξύλου - η κατάλληλη επιλογή των μεμβρανών - το μέγεθος, ο αριθμός και η θέση των οπών εκτόνωσης, ο τρόπος αρματώματος ώστε να εξασφαλίζεται ομοιόμορφο κούρδισμα καθ’ όλη την επιφάνεια της μεμβράνης αλλά και ένα πλήθος άλλων κατασκευαστικών λεπτομερειών που ποικίλουν από περιοχή σε περιοχή και κάνουν τη φωνή του κάθε οργάνου ξεχωριστή, ιδιαίτερη και μοναδική. Δεν θα πρέπει να παραληφθεί και η συμβολή των νταουλόξυλων στον καθορισμό της φωνής του κάθε νταουλιού αλλά αυτό είναι ένα αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε σε επόμενη ανάρτηση. Κλείνοντας οφείλουμε να τονίσουμε ότι η φωνή του κάθε οργάνου αναδεικνύεται μέσα από τη μουσικότητα και την τεχνική κατάρτιση του εκάστοτε νταουλιέρη.

_______ _ _______

Κανάλι στο YouTube - Siasos drums®.

2010-05-05T03:25:00.006+03:00

Από σήμερα θα μπορείτε να δείτε βίντεο σχετικά με τη Siasos drums® αλλά και τη μουσική παράδοση γενικότερα.
Το κανάλι μας είναι:
www.youtube.com/user/siasosdrums

Η ιστοσελίδα μας είναι online

2010-04-15T16:43:00.006+03:00

Από σήμερα 15 Απριλίου 2010 εκτός από το παρόν blog θα μπορείτε να βλέπετε και να ενημερώνεστε για τα κρουστά μας από τους ιστοχώρους:

www.krousta.com

www.kroysta.com

Τα όργανα που κατασκευάζουμε είναι:

Οργανοποιία Siasos drums

2010-04-13T16:51:00.002+03:00

Αν και η οργανοποιία θεωρείται μία τέχνη που παραδίδεται από γενιά σε γενιά εμείς μπορούμε να δηλώσουμε με θράσος ότι είμαστε αυτοδίδακτοι οργανοποιοί.

Ξεκινήσαμε με μόνο γνώμονα την αγάπη μας για την μουσική και τους ήχους του τόπου μας όπου μεγαλώσαμε. Για να μάθουμε τα μυστικά του ήχου κάθε οργάνου ήρθαμε σε επαφή με εμπειροτέχνες παραδοσιακούς μουσικούς αλλά και με αναγνωρισμένους κρουστούς από την Ελλάδα, την Ισπανία και την Αμερική. Το πρώτο μας εγχείρημα ήταν η κατασκευή ενός μεσολογγίτικου νταουλιού. Ενός ιδιαίτερου οργάνου που παίζεται στον τόπο μας, στην περιοχή γύρω απ’ το Μεσολόγγι και συγκεκριμένα αποτελεί ένα από τα κύρια όργανα μαζί με τον ζουρνά, της Μεσολογγίτικης ζυγιάς. Ο ήχος ή η «φωνή» αυτού του οργάνου σύμφωνα με τους τσιγγάνους οργανοπαίχτες του, υπάρχει βιωματικά μόνο στα αυτιά τους ως συνεχιστές της οργανικής μουσικής παράδοσης του πανηγυριού του Άη Συμιού και της Αγια Αγάθης και αυτήν την «φωνή» κυνηγήσαμε να πιάσουμε στην κατασκευή του δικού μας νταουλιού. Η επίτευξη αυτού του στόχου και η τεχνογνωσία που αποκτήσαμε έγινε η αφορμή να ασχοληθούμε και με άλλα παραδοσιακά κρουστά όργανα πάντα με σεβασμό στην ιδιαίτερη «φωνή» τους.

Έτσι, για να πιάσουμε τον ήχο των παραδοσιακών ελληνικών κρουστών οργάνων προχωρήσαμε σε επιτόπιες καταγραφές σε πανηγύρια που παίζονται ακόμα παραδοσιακά κρουστά όργανα, και ψάξαμε σε αρχεία ηχητικών ντοκουμέντων και ηχογραφήσεις καταξιωμένων Ελλήνων οργανοπαιχτών.

Επιπλέον για να μπορέσει το όργανο να βγάλει «φωνή» θα πρέπει να συνδυαστούν με επιτυχία τόσο οι διαστάσεις του κάθε οργάνου όσο και τα υλικά κατασκευής του. Για αυτό το λόγο στις επιτόπιες έρευνες που πραγματοποιήσαμε δεν διστάσαμε να ζητήσουμε τα όργανα των μουσικών ώστε να τα μετρήσουμε λεπτομερέστατα. Βάσει αυτών των διαστάσεων σχεδιάστηκαν τα όργανά μας.

Τα όργανά μας κατασκευάζονται αποκλειστικά από ξύλο το οποίο χρησιμοποιώντας τις πιο σύγχρονες τεχνικές διαμορφώνεται ώστε να σχηματιστεί το κάθε όργανο. Τα κρουστά απλού δέρματος (πχ ντέφια) κατασκευάζονται από ένα έως δύο φύλλα ξύλου καρυδιάς ενώ τα κρουστά διπλού δέρματος (νταούλια) κατασκευάζονται είτε από ένα φύλλο ξύλου καρυδιάς είτε από έξι φύλλα ξύλου κελεμπέκι και ένα καρυδιάς. Σε κάθε περίπτωση το πάχος του κατασκευαζόμενου ξύλινου κυλίνδρου ανάλογα το όργανο κυμαίνεται από 5mm έως 10mm.

Πρέπει να σημειωθεί ότι στην πλειοψηφία των οργάνων μας δε χρησιμοποιούμε ζωικά δέρματα αλλά τεχνητά δέρματα εμπορίου. Η επιλογή μας αυτή βασίστηκε στις προτιμήσεις των σημερινών μουσικών που απαιτούν τα όργανά τους να έχουν σταθερή απόδοση στον ήχο τους ανεξάρτητα από τις εκάστοτε περιβαλλοντικές συνθήκες. Υπενθυμίζεται σε αυτό το σημείο ότι ο ήχος των ζωικών δερμάτων επηρεάζεται από τις όποιες αλλαγές θερμοκρασίας και υγρασίας. Επίσης τα τεχνητά δέρματα είναι άμεσα εναλλάξιμα σε αντίθεση με τα φυσικά.

Το δέσιμο (αρμάτωμα) των δερμάτων στα κρουστά διπλού δέρματος (νταούλια) γίνεται όμοια με τον παραδοσιακό τρόπο με τη χρήση σχοινιού το οποίο περνά σταυρωτά μέσα από χειροποίητα σιδερένια στεφάνια. Στα κρουστά απλού δέρματος (πχ ντέφια) το δέσιμο των δερμάτων μπορεί να γίνει είτε με τον παραδοσιακό τρόπο με χρήση χειροποίητων σιδερένιων στεφανιών είτε με εσωτερικό κούρδισμα το οποίο ενσωματώνεται στο σώμα του κάθε οργάνου.

Κάθε όργανο που φτιάχνουμε είναι δοκιμασμένο για τον ήχο του και την ποιότητα κατασκευής του, είναι μοναδικό ως χειροποίητο και έχει τη δική του προσωπική «φωνή». Όποιον τον ενδιαφέρει να τα δοκιμάσει και να τα ακούσει μπορεί να επικοινωνήσει μαζί μας.

_______ _ _______